Olie doet meer dan smeren. Ze koelt, reinigt en dicht af, en een oude motor vraagt er vaak meer van dan een moderne. De keuze van olie voor een klassieker is zelden een mysterie als je de handleiding volgt, maar er zijn een paar valkuilen die je moet kennen.
Begin bij de handleiding
De werkplaatshandleiding of het instructieboek geeft de viscositeit en de hoeveelheid. Veel klassiekers zijn ontworpen voor monograde oliën zoals SAE 30, 40 of 50, naar het seizoen gekozen. Veel eigenaren gebruiken nu een multigrade olie, vaak 20W-50, die als klassiek- of motorolie wordt verkocht. Beide werken als ze bij de motor passen. Gebruik geen dunne moderne autoolie omdat die goedkoper is.
Zink en vlakke stoters
Veel oude motoren hebben vlakke stoters, die langs de nokkenas glijden en een antislijtadditief nodig hebben, vaak een zink- en fosforverbinding (ZDDP). Moderne autooliën bevatten er minder van omdat het katalysatoren schaadt. Klassiek- en motoroliën zijn vaak zo samengesteld dat ze het behouden. Heeft je motor vlakke stoters of hoge veerdrukken, kies dan een olie die voor klassieke motoren wordt verkocht.
Natte koppelingen
Bij de meeste motoren draait de koppeling in dezelfde olie als de motor. Autooliën met wrijvingsverlagende additieven, vaak "energy conserving" genoemd, kunnen een natte koppeling laten slippen. Kies een olie met een motorspecificatie zoals JASO MA of MA2, of een die voor motoren wordt verkocht. Heeft de motor een apart primair carter, dan kan de handleiding daar een andere olie voorschrijven.
Mineraal, semisynthetisch en synthetisch
Synthetische oliën zijn prima in de meeste motoren in goede staat. Sommige eigenaren van oude motoren geven de voorkeur aan mineraal of semisynthetisch, deels uit traditie en deels omdat een motor met versleten keerringen met een dunnere olie meer kan lekken. Er is geen algemene regel: gebruik een goede olie van de juiste klasse, ververs op tijd en let op lekken.
Verversingsintervallen
Olie in een klassieker veroudert door tijd en door afstand. Veel eigenaren verversen haar eens per jaar of elke 2.000 tot 3.000 km, wat het eerst komt. Een motor die korte ritten maakt of wordt opgeslagen is zwaarder voor zijn olie dan een motor die lange afstanden rijdt. Zie winterstalling.
Droogsmeermotoren en wet-sumping
Veel klassieke Britse motoren gebruiken droogsmering met een aparte olietank. Staat zo'n motor stil, dan kan olie langs de pomp sijpelen en het carter vullen. Dat heet wet-sumping. Bij de eerste start moet de pomp die olie wegpompen, en het oliepeil in de tank kan laag lijken of de motor kan roken. Kijk in de handleiding hoe je het peil juist controleert en vraag je eigenarenclub naar de oplossing, vaak een terugslagklep of een afdichting in de pomp. Zie een motor uit opslag wakker maken.
Verloren smering en premix
- Verloren smering. Sommige vroege machines voeren olie naar de motor en laten haar ontsnappen, dus olieverbruik is normaal. Houd de tank gevuld en verwacht geen schone vloer.
- Premix-tweetakten. De olie wordt in een vaste verhouding aan de benzine toegevoegd. Gebruik de verhouding uit de handleiding en een olie voor tweetakten.
- Tweetakten met oliepomp. Een pomp voert olie in de motor. Houd de olietank vol en controleer de instelling van de pompkabel.
Lekkages
Een dun laagje olie rond de verbindingen is normaal in een oude motor. Druipen niet. Los lekken op met nieuwe keerringen en pakkingen en niet met afdichtmiddel op elk oppervlak. Controleer de ontluchting: een verstopte ontluchting duwt olie langs de keerringen naar buiten.
Oliecontroles
- Controleer het peil voor elke rit, warm of koud, zoals de handleiding zegt.
- Kijk naar de kleur: melkachtig betekent water, glinsterend betekent metaal.
- Vervang het filter, of reinig de zeef, bij het verversen van de olie.
- Noteer de datum en de afstand.
